---
title: Rozdział 6. Aplikacje biurowe
part: Część II. Codzienne czynności
prev: books/handbook/partii
next: books/handbook/multimedia
showBookMenu: true
weight: 9
params:
  path: "/books/handbook/desktop/"
---

[[desktop]]
= Aplikacje biurowe
:doctype: book
:toc: macro
:toclevels: 1
:icons: font
:sectnums:
:sectnumlevels: 6
:sectnumoffset: 6
:partnums:
:source-highlighter: rouge
:experimental:
:images-path: books/handbook/desktop/

ifdef::env-beastie[]
ifdef::backend-html5[]
:imagesdir: ../../../../images/{images-path}
endif::[]
ifndef::book[]
include::shared/authors.adoc[]
include::shared/mirrors.adoc[]
include::shared/releases.adoc[]
include::shared/attributes/attributes-{{% lang %}}.adoc[]
include::shared/{{% lang %}}/teams.adoc[]
include::shared/{{% lang %}}/mailing-lists.adoc[]
include::shared/{{% lang %}}/urls.adoc[]
toc::[]
endif::[]
ifdef::backend-pdf,backend-epub3[]
include::../../../../../shared/asciidoctor.adoc[]
endif::[]
endif::[]

ifndef::env-beastie[]
toc::[]
include::../../../../../shared/asciidoctor.adoc[]
endif::[]

[[desktop-synopsis]]
== Streszczenie

Podobnie jak we wszystkich współczesnych systemach operacyjnych, również i we FreeBSD możemy uruchamiać szereg aplikacji biurowych, jak np. przeglądarki czy procesory tekstu. Większość z nich dostępnych jest zarówno w postaci pakietów jak i portów. Rozdział ten zaprezentuje jak bez większego wysiłku można je zainstalować zarówno z odpowiednich pakietów jak też wprost z kolekcji portów.

Pamiętajmy, że instalacja programów z portów obejmuje również ich kompilację ze źródeł. Stąd też proces ten może zająć dużo czasu, zależnie od tego co kompilujemy, oraz od mocy obliczeniowej naszej maszyny. Jeśli kompilacja ze źródeł jest dla nas zbyt czasochłonnym zadaniem, większość programów dostępnych w kolekcji portów możemy zainstalować również z prekompilowanych pakietów.

Jako, że FreeBSD umożliwia tzw. tryb zgodności binarnej z Linuksem, wiele aplikacji pisanych pod Linuksa dostępnych jest również we FreeBSD. Jednakże, przed instalacją jakiegokolwiek programu linuksowego zalecamy przeczytać Rozdział 10, crossref:linuxemu[linuxemu,Linux Binary Compatibility] niniejszego Podręcznika. Nazwy wielu portów wykorzystujących zgodność binarną z Linuksem rozpoczynają się od "linux-", o czym warto pamiętać poszukując właściwego portu, np. za pomocą polecenia man:whereis[1]. W dalszej części rozdziału założono, że przed instalacją jakiejkolwiek linuksowej aplikacji w naszym komputerze został włączony tryb zgodności z Linuksem.

Programy omówione w tym rozdziale zostały podzielone na następujące kategorie:

* Przeglądarki internetowe (takie jak Mozilla, Opera, Firefox czy Konqueror)
* Programy codziennego użytku (jak np. KOffice, AbiWord, The GIMP oraz OpenOffice.org)
* Przeglądarki dokumentów (takie jak Acrobat Reader(R), gv, Xpdf i GQview)
* Finanse (jak np. GnuCash, Gnumeric, Abacus)

Przed przeczytaniem tego rozdziału, powinniśmy:

* Wiedzieć jak instalować dodatkowe programy (crossref:ports[ports,Instalacja programów. pakiety i porty]).
* Wiedzieć, jak instalować programy linuksowe (crossref:linuxemu[linuxemu,Linux Binary Compatibility]).

crossref:multimedia[multimedia,Multimedia] zawiera informacje odnośnie instalacji środowiska multimedialnego. Natomiast Rozdział 24, Electronic Mail zawiera wskazówki jak skonfigurować i korzystać z poczty elektronicznej.

[[desktop-browsers]]
== Przeglądarki internetowe

FreeBSD z definicji nie posiada zainstalowanej żadnej przeglądarki internetowej. W zamian katalog https://www.FreeBSD.org/ports/[www] kolekcji portów zawiera całą masę przeglądarek gotowych do instalacji. Jeśli nie mamy czasu na kompilację (co w niektórych przypadkach może zająć naprawdę dużo czasu), wiele z nich udostępnionych zostało również w postaci pakietów.

KDE i GNOME dysponują własnymi przeglądarkami internetowymi. crossref:x11[x11-wm,“Środowiska graficzne”] zawiera szczegółowe informacje odnośnie instalacji tych środowisk graficznych.

Jeśli szukamy lekkich przeglądarek internetowych, powinniśmy zainteresować sie package:www/dillo2[], package:www/links[], lub package:www/w3m[].

Niniejsza sekcja omawia następujące programy:

[.informaltable]
[cols="1,1,1,1", frame="none", options="header"]
|===
| Nazwa aplikacji
| Wykorzystanie zasobów
| Instalacja z portów
| Główne zależności

|Mozilla
|duże
|długa
|Gtk+

|Opera
|małe
|krótka
|Dostępne są wersje dla FreeBSD i Linuksa. Wersja dla Linuksa wymaga trybu zgodności binarnej z Linuksem oraz linux-openmotif.

|Firefox
|średnie
|długa
|Gtk+

|Konqueror
|średnie
|długa
|Biblioteki KDE
|===

=== Mozilla

Mozilla jest nowoczesną, stabilną przeglądarką w całości przeniesioną na FreeBSD. Zawiera w pełni zgodny ze standardami mechanizm wyświetlania kodu HTML, jak również klienta poczty elektronicznej i grup dyskusyjnych. Dysponuje nawet edytorem HTML, jeśli sami chcemy pisać strony internetowe. Użytkownicy Netscape(R) z pewnością dostrzegą podobieństwo do pakietu Communicator, gdyż obydwie przeglądarki mają te same pochodzenie.

Na wolnych maszynach, z procesorem wolniejszym niż 233MHz bądź z pojemnością pamięci RAM mniejszą niż 64MB, Mozilla może okazać się zbyt "zasobo-żerna". W tej sytuacji możemy zainteresować się np. przeglądarką Opera, opisaną w dalszej części tego rozdziału.

Jeśli nie możemy bądź z dowolnego powodu nie chcemy kompilować przeglądarki Mozilla, grupa FreeBSD GNOME zrobiła to za nas. Wystarczy zainstalować pakiet bezpośrednio z sieci za pomocą:

[source,shell]
....
# pkg_add -r mozilla
....

Jeśli z jakichś powodów pakiet nie jest dostępny, a my dysponujemy czasem i miejscem na dysku, możemy pobrać źródła, skompilować je i zainstalować w naszym systemie. W tym celu wystarczy wpisać:

[source,shell]
....
# cd /usr/ports/www/mozilla
# make install clean
....

Port ten przygotowany został w sposób zapewniający właściwą inicjalizację poprzez uruchamianie rejestru konfiguracji z uprawnieniami użytkownika `root`, w momencie gdy pracujemy na koncie zwykłego użytkownika. Tym nie mniej, jeśli chcemy poprawnie zainstalować dodatkowe składniki, musimy uruchomić program Mozilla jako `root`.

By uruchomić przeglądarkę należy wpisać poniższe polecenie. Poza procesem instalacji, przeglądarka nie wymaga korzystania z konta `root`.

[source,shell]
....
% mozilla
....

Uruchomienie jej bezpośrednio w trybie klienta poczty i grup dyskusyjnych możliwe jest za pomocą polecenia:

[source,shell]
....
% mozilla -mail
....

=== Firefox

Firefox jest nowoczesną przeglądarką, opartą o kod przeglądarki Mozilla. O ile Mozilla stanowi kompletny pakiet aplikacji - zawiera m.in. przeglądarkę, klienta poczty, czy grup dyskusyjnych, o tyle Firefox jest jedynie przeglądarką, dzięki czemu jest zdecydowanie mniejszy i szybszy.

By zainstalować go z pakietu wystarczy wpisać:

[source,shell]
....
# pkg_add -r firefox
....

Jeśli preferujemy kompilację programów wprost z kodu źródłowego, możemy skorzystać z kolekcji portów:

[source,shell]
....
# cd /usr/ports/www/firefox
# make install clean
....

[[moz-java-plugin]]
=== Firefox, Mozilla i moduł Java(TM)

[NOTE]
====
W tej i następnej sekcji założono, że mamy już zainstalowaną przeglądarkę Firefox lub Mozilla.
====

Fundacja FreeBSD posiada licencję Sun Microsystems na dystrybucję plików binarnych FreeBSD dla środowisk Java Runtime Environment (JRETM) oraz Java Development Kit (JDKTM). Pakiety binarne dla FreeBSD dostępne są na stronie WWW link:http://www.freebsdfoundation.org/downloads/java.shtml[Fundacji FreeBSD].

By do przeglądarki Firefox lub Mozilla dodać obsługę JavaTM, musimy wpierw zainstalować port package:java/javavmwrapper[], a następnie pobrać pakiet Diablo JRETM ze strony http://www.freebsdfoundation.org/downloads/java.shtml, i zainstalować go za pomocą pkg_add(1).

Po ponownym uruchomieniu przeglądarki, wpisaniu w pasku adresu `about:plugins` i wciśnięciu kbd:[Enter], wyświetlona zostanie strona informująca o zainstalowanych modułach. Wymieniony powinien zostać również moduł JavaTM.

[[moz-flash-plugin]]
== Firefox, Mozilla i moduł Macromedia(R) Flash(R)

Moduł Macromedia(R) Flash(R) niestety nie jest dostępny dla FreeBSD. Tym nie mniej, istnieje interfejs programowy (ang. wrapper) do uruchamiania linuksowej wersji modułu. Interfejs ten obsługuje również moduły Adobe(R) Acrobat(R), RealPlayer i wiele innych.

By zainstalować port package:www/linuxpluginwrapper[], musimy wpierw zainstalować package:emulators/linux_base[], który jest obszernym portem. W trakcie instalacji należy zwrócić szczególną uwagę na informacje o właściwej konfiguracji pliku [.filename]#/etc/libmap.conf#! Przykładowe pliki konfiguracyjne znaleźć można w katalogu [.filename]#/usr/local/shared/examples/linuxpluginwrapper/#.

Kolejnym krokiem jest instalacja portu www/linux-flashplugin7. Po zainstalowaniu modułu możemy sprawdzić listę aktualnie dostępnych modułów uruchamiając przeglądarkę, wpisując w pasku adresu `about:plugins` i wciskając kbd:[Enter]..

Jeśli na powyższej liście brak jest modułu Flash(R), najczęstszą przyczyną jest brak odpowiedniego dowiązania symbolicznego. W takiej sytuacji należy jako użytkownik root uruchomić następujące polecenia:

[source,shell]
....
# ln -s /usr/local/lib/npapi/linux-flashplugin/libflashplayer.so \
  /usr/X11R6/lib/browser_plugins/
# ln -s /usr/local/lib/npapi/linux-flashplugin/flashplayer.xpt \
  /usr/X11R6/lib/browser_plugins/
....

Po ponownym uruchomieniu przeglądarki, moduł powinien zostać wyświetlony na wspomnianej liście. Może się również zdażyć, że nasza przeglądarka ulegenie awarii w trakcie odtwarzania animacji Flash(R). W takim przypadku będziemy musieli nałożyć odpowiednią łatę (ang. patch):

[source,shell]
....
# cd /usr/src
# fetch http://people.FreeBSD.org/~nork/rtld_dlsym_hack.diff
# patch < rtld_dlsym_hack.diff
# cd libexec/rtld-elf/
# make clean
# make obj
# make depend
# make && make install
....

Po czym musimy ponownie uruchomić komputer.

[NOTE]
====
Port linuxpluginwrapper działa poprawnie jedynie na maszynach o architekturze i386(TM).
====

== Opera

Opera jest nowoczesną, zgodną ze standardami przeglądarką internetową. Posiada również klienta poczty elektronicznej i grup dyskusyjnych, klienta sieci IRC, czytnik wiadomości RSS/Atom i wiele innych. Mimo to Opera jest stosunkowo lekką i bardzo szybką przeglądarką. Dostępne są dwie wersje: wersja przeznaczona dla FreeBSD oraz wersja uruchamiana w trybie emulacji Linuksa.

By móc przeglądać zasoby sieci WWW za pomocą wersji dla FreeBSD, musimy zainstalować odpowiedni pakiet:

[source,shell]
....
# cd /usr/ports/www/firefox
# make install clean
....

Niektóre serwery FTP nie zawierają wszystkich pakietów, lecz ten sam efekt możemy otrzymać wykorzystując kolekcję portów:

[source,shell]
....
# cd /usr/ports/www/firefox
# make install clean
....

By zainstalować wersję linuksową należy w powyższych przykładach zmienić nazwę `opera` na `linux-opera`. Wersja linuksowa przydatna jest w sytuacjach wymagających modułów dostępnych tylko dla Linuksa, jak np. Adobe Acrobat Reader(R). Pod każdym innym względem wersje dla FreeBSD i Linuksa zdają się być funkcjonalnie identyczne.

== Konqueror

Konqueror jest częścią środowiska graficznego KDE, lecz może być również wykorzystywane poza nim poprzez zainstalowanie package:x11/kdebase3[]. Konqueror jest więcej niż przeglądarką internetową, jest również menedżerem plików i przeglądarką plików multimedialnych.

Konqueror dostępny jest również z pakietem modułów, z portu package:misc/konq-plugins[].

Również Konqueror obsługuje technologię Flash(R). Dokument opisujący instalację modułu dostępny jest pod adresem http://freebsd.kde.org/howto.php.

[[desktop-productivity]]
== Programy codziennego użytku

Jeśli chodzi o programy codziennego użytku, pierwszą rzeczą, której często poszukuje wielu nowych użytkowników, jest dobry pakiet biurowy bądź po prostu procesor tekstu. Pomimo, że niektóre crossref:x11[x11-wm,środowiska graficzne], jak np. KDE, dysponują własnym pakietem biurowym, nie istnieje żadna domyślna aplikacja. Niezależnie od wykorzystywanego środowiska graficznego, FreeBSD dysponuje wszystkim czego możemy potrzebować.

Sekcja ta omawia następujące aplikacje:

[.informaltable]
[cols="1,1,1,1", frame="none", options="header"]
|===
| Nazwa aplikacji
| Wykorzystanie zasobów
| Instalacja z portów
| Główne zależności

|KOffice
|małe
|długa
|KDE

|AbiWord
|małe
|krótka
|Gtk+ bądź GNOME

|The Gimp
|małe
|długa
|Gtk+

|OpenOffice.org
|duże
|długa
|JDK(TM) 1.4, Mozilla

|===

=== KOffice

Społeczność KDE udostępnia swoje środowisko graficzne wraz z pakietem biurowym, z którego można korzystać zarówno w KDE jak i poza nim. Zawiera cztery standardowe komponenty, które można odnaleźć również w innych pakietach biurowych: procesor tekstu KWord, arkusz kalkulacyjny KSpread, menedżer prezentacji multimedialnych KPresenter oraz program do tworzenia graficznych dokumentów - Kontour.

Przed instalacją najnowszej wersji pakietu KOffice, powinniśmy się upewnić, że dysponujemy również najnowszą wersją KDE.

By zainstalować KOffice z pakietu, należy wpisać następujące polecenie:

[source,shell]
....
# pkg_add -r koffice
....

Jeśli pakiet nie jest dostępny, możemy wykorzystać kolekcję portów. Na przykład, by zainstalować KOffice dla KDE3, należy wpisać:

[source,shell]
....
# cd /usr/ports/editors/koffice-kde3
# make install clean
....

=== AbiWord

AbiWord jest darmowym procesorem tekstu pod względem wyglądu i obsługi podobnym do Microsoft(R) Word. Za jego pomocą możemy pisać artykuły, listy, raporty, notatki itp. Jest on bardzo szybki, bogaty w różnorodne funkcje i przyjazny użytkownikowi.

AbiWord potrafi importować z i eksportować do wielu formatów plików, w tym również niektórych własnościowych formatów, jak np. Microsoft [.filename]#.doc#.

AbiWord dostępny jest w postaci pakietu. By go zainstalować wystarczy wpisać:

[source,shell]
....
# pkg_add -r abiword
....

Jeśli pakiet nie jest dostępny, możemy skompilować program wprost z kolekcji portów:

[source,shell]
....
# cd /usr/ports/editors/abiword
# make install clean
....

=== The GIMP

The GIMP jest wyrafinowanym programem przetwarzającym obraz. Wykorzystywany może być zarówno jako prosty program malujący jak i zaawansowny pakiet do retuszu fotografii. Obsługuje on dużą liczbę dodatkowych modułów, jak również udostępnia odpowiedni interfejs dla skryptów. The GIMP potrafi odczytywać i zapisywać wiele formatów plików. Obsługuje również interfejsy skanerów i tabletów.

Możemy zainstalować go z pakietu, za pomocą polecenia:

[source,shell]
....
# pkg_add -r gimp
....

Jeśli wykorzystywany serwer FTP nie dysponuje odpowiednim pakietem, możemy wykorzystać kolekcję portów. Katalog graphics zawiera oprócz samego programu, również podręcznik The Gimp Manual. Oto przykładowa metoda instalacji:

[source,shell]
....
# cd /usr/ports/graphics/gimp
# make install clean
# cd /usr/ports/graphics/gimp-manual-pdf
# make install clean
....

[NOTE]
====
Wspomniany katalog link:http://www.freebsd.org/ports/[graphics] kolekcji portów zawiera również wersję rozwojową aplikacji The GIMP pod nazwą package:graphics/gimp-devel[]. Wersja HTML podręcznika The Gimp Manual dostępna jest z portu package:graphics/gimp-manual-html[].
====

=== OpenOffice.org

OpenOffice.org zawiera wszystkie aplikacje, które powinny znaleźć się w kompletnym pakiecie biurowym: procesor tekstu, arkusz kalkulacyjny, menedżer prezentacji i program do rysowania. Jego interfejs jest zbliżony do interfejsów innych pakietów biurowych. Może on importować i eksportować wiele popularnych formatów plików. Dostępny jest w wielu wersjach językowych interfejsu, narzędzi sprawdzania pisowni i słowników.

Procesor tekstu pakietu OpenOffice.org wykorzystuje format pliku XML, by tym sposobem zwiększyć przenośność i elastyczność dokumentów. Arkusz kalkulacyjny oferuje język makr, jak również obsługę interfejsów do zewnętrznych baz danych. OpenOffice.org jest stabilną aplikacją, dostępną dla platform Windows(R), SolarisTM, Linux, FreeBSD, i Mac OS(R) X. Więcej informacji o pakiecie OpenOffice.org znaleźć można na stronie http://openoffice.org/[openoffice.org]. Informacje odnośnie wersji dla FreeBSD oraz możliwości bezpośredniego pobrania pakietów dostępne są na stronie WWW http://porting.openoffice.org/freebsd/[FreeBSD OpenOffice.org Porting Team].

By zainstalować OpenOffice.org, wystarczy:

[source,shell]
....
# pkg_add -r openoffice.org
....

[NOTE]
====
Metoda ta przewidzana jest dla wydań FreeBSD gałęzi -RELEASE. W innym przypadku możemy być zmuszeni odwiedzić wspomnianą wyżej stronę WWW FreeBSD OpenOffice.org Porting Team, by pobrać a następnie zainstalować właściwy pakiet za pomocą man:pkg_add[1]. Dostępna jest zarówno wersja bieżąca jak i rozwojow
====

Mając zainstalowany pakiety, wystarczy wpisać następujące polecenie by uruchomić OpenOffice.org:

[source,shell]
....
% openoffice.org
....

[NOTE]
====
Przy pierwszym uruchomieniu będziemy poproszeni o udzielenie kilku odpowiedzi. po czym w naszym katalogu macierzystym zostanie utworzony katalog [.filename]#.openoffice.org2#.
====

Jeśli pakiety OpenOffice.org nie są dostępne, wciąż mamy możliwość skompilowania portu. Miejmy jednakże w pamięci, że wymaga do dużej ilości wolnej przestrzeni na dysku oraz zajmuje dość dużo czasu.

[source,shell]
....
# cd /usr/ports/editors/openoffice.org-2
# make install clean
....

[NOTE]
====
Jeśli chcemy skompilować pakiet w naszej wersji językowej, należy powyższe polecenie zastąpić następującym:

[source,shell]
....
# make LOCALIZED_LANG=nasz_język install clean
....

Opcję `nasz_język` należy zastąpić właściwym kodem ISO. Lista kodów obsługiwanych języków dostępna jest w pliku [.filename]#files/Makefile.localized#, znajdującym się w katalogu portu.

====

Skończywszy instalację, możemy uruchomić OpenOffice.org za pomocą polecenia:

[source,shell]
....
% openoffice.org
....

[[desktop-viewers]]
== Przeglądarki dokumentów

Ostatnio na popularności zyskały niektóre z pośród nowych formatów dokumentów, przy czym niezbędne przeglądarki mogą nie być dostępne w podstawowej konfiguracji systemu. W tej sekcji opiszemy jak je zainstalować.

Niniejsza sekcja omawia następujące programy:

[.informaltable]
[cols="1,1,1,1", frame="none", options="header"]
|===
| Nazwa aplikacji
| Wykorzystanie zasobów
| Instalacja z portów
| Główne zależności

|Acrobat Reader(R)
|małe
|krótka
|Tryb zgodności binarnej z Linuksem

|gv
|małe
|krótka
|Xaw3d

|Xpdf
|małe
|krótka
|FreeType

|GQview
|małe
|krótka
|Gtk+ lub GNOME
|===

=== Acrobat Reader(R)

Obecnie wiele dokumentów publikowanych jest w postaci plików PDF (ang. Portable Document Format). Jedną z zalecanych przeglądarek do tego typu dokumentów jest Acrobat Reader(R), wydany przez firmę Adobe na platformę linuksową. We FreeBSD możemy uruchomić ją dzięki trybowi zgodności binarnej z Linuksem.

By zainstalować Acrobat Reader(R) 7 wprost z kolekcji portów, należy wpisać:

[source,shell]
....
# cd /usr/ports/print/acroread7
# make install clean
....

Z uwagi na ograniczenia licencyjne, Acrobat Reader(R) nie jest dostępny w postaci pakietu.

=== gv

gv jest przeglądarką dokumentów PostScript(R) i PDF. Bazuje ona bezpośrednio na ghostview, lecz dzięki bibliotece Xaw3d wygląda zdecydowanie lepiej. gv jest szybką przeglądarką o przejrzystym interfejsie. Posiada wiele funkcji, jak np. możliwość ustawienia orientacji tekstu, rozmiaru papieru, skali czy wygładzania czcionek. Prawie każdą czynność można wykonać za pomocą klawiatury bądź myszki.

By zainstalować gv z pakietu, wystarczy wpisać:

[source,shell]
....
# pkg_add -r gv
....

Jeśli nie możemy pobrać pakietu, możemy zawsze wykorzystać kolekcję portów:

[source,shell]
....
# cd /usr/ports/print/gv
# make install clean
....

=== Xpdf

Jeśli potrzebujemy małej przeglądarki dokumentów PDF, Xpdf stanowi lekkie i wydajne rozwiązanie. Wymaga ona małej ilości zasobów i jest bardzo stabilna. Do pracy wykorzystuje standardowe czcionki X i nie wymaga Motif(R), ani żadnego innego pakietu narzędzi X.

By zainstalować pakiet Xpdf, należy wykorzystać następujące polecenie:

[source,shell]
....
# pkg_add -r xpdf
....

Jeśli pakiet nie jest dostępny bądź wolimy wykorzystać kolekcję portów, wystarczy wpisać:

[source,shell]
....
# cd /usr/ports/graphics/xpdf
# make install clean
....

Zakończywszy instalację, możemy uruchomić Xpdf. Menu dostępne jest za pomocą prawego przycisku myszki.

=== GQview

GQview jest menedżerem i przeglądarką obrazów. Za pomocą jednego kliknięcia możemy przeglądać pliki graficzne, uruchomić zewnętrzny edytor, uzyskać podgląd miniatur i wiele więcej. Mamy również dostęp do trybu pokazu slajdów oraz kilku podstawowych operacji na plikach. Możemy łatwo zarządzać kolekcjami obrazów i odnajdywać powtarzające się pliki. GQview udostępnia również tryb pełnoekranowy oraz obsługę wielu języków.

By zainstalować pakiet GQview, wystarczy wpisać:

[source,shell]
....
# pkg_add -r gqview
....

Jeśli pakiet nie jest dostępny bądź wolimy skorzystać z kolekcji portów, możemy wpisać:

[source,shell]
....
# cd /usr/ports/graphics/gqview
# make install clean
....

[[desktop-finance]]
== Finanse

Jeśli z jakiegoś powodu chcielibyśmy zarządzać naszym domowym budżetem we FreeBSD, dostępnych mamy kilka rozbudowanych i łatwych w obsłudze aplikacji. Niektóre z nich są zgodne z szeroko rozpowszechnionymi formatami plików jak np. dokumenty Quicken czy Excel.

Sekcja ta omawia następujące aplikacje:

[.informaltable]
[cols="1,1,1,1", frame="none", options="header"]
|===
| Nazwa aplikacji
| Wykorzystanie zasobów
| Instalacja z portów
| Główne zależności

|GnuCash
|małe
|długa
|GNOME

|Gnumeric
|małe
|długa
|GNOME

|Abacus
|małe
|krótka
|Tcl/Tk
|===

=== GnuCash

GnuCash jest efektem usilnych starań środowiska GNOME by dostarczać końcowym użytkownikom przyjazne i rozbudowane aplikacje. Za pomocą GnuCash możemy śledzić nasze przychody i wydatki, stan konta bankowego czy papierów wartościowych. Posiada on intuicyjny interfejs pozostając wciąż zaawansowanym narzędziem.

GnuCash zawiera inteligentny rejestr, hierarchiczny system kont, wiele skrótów klawiaturowych i metody autouzupełniania wprowadzanych danych. Umożliwia rozbicie pojedynczych transakcji na kilka bardziej szczegółowych części. GnuCash potrafi także importować i dołączać dane z plików QIF programu Quicken. Obsługuje również większość międzynarodowych formatów dat i waluty.

By zainstalować GnuCash należy wpisać:

[source,shell]
....
# pkg_add -r gnucash
....

Jeśli pakiet nie jest dostępny, możemy wykorzystać kolekcję portów:

[source,shell]
....
# cd /usr/ports/finance/gnucash
# make install clean
....

=== Gnumeric

Gnumeric jest arkuszem kalkulacyjnym, dostępnym jako część środowiska GNOME. Dysponuje wygodnym systemem automatycznego "zgadywania" wprowadzanych danych zależnie od formatu komórki oraz automatycznego uzupełniania różnych sekwencji. Potrafi importować pliki z wielu popularnych formatów, jak np. Excel, Lotus 1-2-3 lub Quattro Pro. Gnumeric pozwala również na kreślenie grafów za pomocą program package:math/guppi[]. Ponadto, posiada on wiele wbudowanych funkcji oraz wszystkie typowe formaty komórek jak liczby, waluty, daty, czas i wiele innych.

By zainstalować Gnumeric z pakietu, należy wpisać:

[source,shell]
....
# pkg_add -r gnumeric
....

Jeśli pakiet nie jest dostępny, możemy skorzystać z kolekcji portów:

[source,shell]
....
# cd /usr/ports/math/gnumeric
# make install clean
....

=== Abacus

Abacus jest małym i prostym w użyciu arkuszem kalkulacyjnym. Zawiera on wiele wbudowanych funkcji przydatnych w takich dziedzinach jak statystyka, finanse czy matematyka. Potrafi importować z- i eksportować do formatu plików Excel, jak również przygotować pliki PostScript(R).

By zainstalować Abacus z pakietu, należy:

[source,shell]
....
# pkg_add -r abacus
....

Jeśli pakiet nie jest dostępny, możemy wykorzystać kolekcję portów:

[source,shell]
....
# cd /usr/ports/deskutils/abacus
# make install clean
....

[[desktop-summary]]
== Podsumowanie

O ile FreeBSD jest popularnym systemem operacyjnym przede wszystkim wśród dostawców usług internetowych, ze względu na swą wydajność i stabilność, o tyle jest on już gotowy do codziennego użytku jako system biurkowy. Dzięki dostępności kilku tysięcy aplikacji w postaci pakietów bądź portów, możemy przygotować doskonałe środowisko pracy, w pełni odpowiadające naszym potrzebom.

Mając już zainstalowany system możemy zrobić o jeden krok dalej i wykorzystać misc/instant-workstation. Ten "meta-port" pozwala nam skompilować typowy zestaw portów wykorzystywanych w stacjach roboczych. Możemy dopasować go do własnych potrzeb modyfikując plik [.filename]#/usr/ports/misc/instant-workstation/Makefile#. Przy dodawaniu i usuwaniu portów należy zachować składnię pliku przedstawioną w domyślnej konfiguracji. Ostatecznie kompilacja przebiega według standardowej procedury. W ten sposób będziemy w stanie przygotować duży pakiet odpowiadający naszemu własnemu środowisku pracy i instalować go na innych stacjach roboczych!

Poniżej znajduje się krótka charakterystyka wszystkich aplikacji biurowych omówionych w tym rozdziale:

[.informaltable]
[cols="1,1,1", frame="none", options="header"]
|===
| Nazwa aplikacji
| Nazwa pakietu
| Nazwa portu

|Mozilla
|`mozilla`
|package:www/mozilla[]

|Opera
|`opera`
|package:www/opera[]

|Firefox
|`firefox`
|package:www/firefox[]

|KOffice
|`koffice-kde3`
|package:editors/koffice-kde3[]

|AbiWord
|`abiword`
|package:editors/abiword[]

|The GIMP
|`gimp`
|package:graphics/gimp[]

|OpenOffice.org
|`openoffice`
|package:editors/openoffice-1.1[]

|Acrobat Reader(R)
|`acroread`
|package:print/acroread7[]

|gv
|`gv`
|package:print/gv[]

|Xpdf
|`xpdf`
|package:graphics/xpdf[]

|GQview
|`gqview`
|package:graphics/gqview[]

|GnuCash
|`gnucash`
|package:finance/gnucash[]

|Gnumeric
|`gnumeric`
|package:math/gnumeric[]

|Abacus
|`abacus`
|package:deskutils/abacus[]
|===
